Uluslararası Indexlere Kayıt: Temel Süreçler ve İpuçları

Uluslararası İndekslere Kayıt: Temel Süreçler ve İpuçları

Akademik bir derginin veya bilimsel bir çalışmanın uluslararası alanda tanınması, saygınlığının artması ve geniş kitelere ulaşması için uluslararası indekslerde yer alması büyük önem taşır. Scopus, Web of Science (WoS), PubMed, DOAJ gibi önde gelen uluslararası indeksler, yayınların kalitesini bir nevi tescillerken, araştırmacılara ve kurumlara da güvenilir bilgi kaynakları sunar. Bu indekslere kayıt süreci genellikle meşakkatli olup, belirli standartların ve prosedürlerin titizlikle takip edilmesini gerektirir. Başarılı bir kayıt için temel süreçleri anlamak ve stratejik ipuçlarını uygulamak kritik rol oynar.

Uluslararası İndekslere Kayıt Sürecinin Genel Adımları:

Farklı uluslararası indekslerin kendilerine özgü başvuru koşulları ve değerlendirme kriterleri olsa da, genel olarak izlenen temel süreçler benzerlik gösterir:

1. Hedef İndeksin Belirlenmesi:

   • Derginizin veya araştırmanızın konusu, kapsamı, hedef kitlesi ve yayın politikaları doğrultusunda en uygun uluslararası indeksi veya indeksleri belirlemek ilk adımdır.
   • Her indeksin (örneğin, WoS'un SCI-Expanded, SSCI, AHCI gibi alt koleksiyonları, Scopus'un konu alanları, PubMed'in biyomedikal odaklılığı, DOAJ'ın açık erişim şartı) kendine has özellikleri vardır. Bu özellikleri dikkatlice inceleyerek stratejik bir seçim yapılmalıdır.

2. İndeksin Kabul Kriterlerinin Detaylı İncelenmesi:

   • Seçilen her indeksin güncel kabul kriterleri, başvuru rehberleri ve değerlendirme süreçleri kendi web sitelerinde detaylı olarak yayınlanır. Bu dokümanlar titizlikle incelenmelidir.
   • Genel kriterler arasında yayın etiği standartlarına uyum, güçlü bir editöryal süreç ve hakem değerlendirmesi, düzenli yayın periyodu, uluslararası düzeyde yazar ve editör çeşitliliği, makalelerin bilimsel kalitesi ve özgünlüğü, dergi web sitesinin profesyonelliği ve erişilebilirliği gibi unsurlar bulunur.

3. Dergi ve Yayınların İndeks Kriterlerine Uygun Hale Getirilmesi:

   • İncelenen kriterler ışığında derginizin veya yayınlarınızın eksik ya da zayıf yönleri tespit edilmeli ve gerekli iyileştirmeler yapılmalıdır.
   • Bu, yayın politikalarının güncellenmesini, editör kurulunun güçlendirilmesini, hakemlik süreçlerinin iyileştirilmesini, web sitesinin yeniden tasarlanmasını veya makale formatlarının uluslararası standartlara (örneğin, İngilizce başlık, özet, anahtar kelimeler; referans stilleri) uygun hale getirilmesini içerebilir.

4. Başvuru Dosyasının Hazırlanması:

   • Çoğu uluslararası indeks, online başvuru sistemleri kullanır. Başvuru formunda istenen tüm bilgiler (dergi adı, ISSN, yayıncı bilgileri, amaç ve kapsam, editör kurulu, hakemlik süreci detayları vb.) eksiksiz ve doğru bir şekilde doldurulmalıdır.
   • Genellikle derginin son birkaç sayısının örnekleri, yayın etiği beyanı, telif hakkı politikası gibi destekleyici belgeler de talep edilir.

5. Başvurunun Yapılması ve Takip Süreci:

   • Hazırlanan başvuru dosyası, ilgili indeksin belirttiği yöntemle (genellikle online portal üzerinden) sunulur.
   • Başvuru sonrasında indeks tarafından bir değerlendirme süreci başlatılır. Bu süreç, indeksin yoğunluğuna ve derginin özelliklerine göre birkaç aydan bir yıla kadar sürebilir.
   • Bazı indeksler, başvuru durumu hakkında periyodik bilgilendirme yapabilir veya ek bilgi/belge talep edebilir. Bu taleplere hızlı ve eksiksiz yanıt vermek önemlidir.

6. Değerlendirme Sonucu ve Sonrası:

   • Değerlendirme sonucunda derginin indekse kabul edilip edilmediği bildirilir.
   • Kabul durumunda, indeksin belirlediği teknik gereksinimlere (örneğin, makale meta verilerinin belirli formatlarda iletilmesi) uyum sağlanması ve düzenli içerik akışının sürdürülmesi gerekir.
   • Reddedilme durumunda ise, genellikle ret gerekçeleri hakkında geri bildirim verilir. Bu geri bildirimler dikkatlice analiz edilmeli, gerekli iyileştirmeler yapılmalı ve uygun bir süre sonra tekrar başvuru yapılması düşünülmelidir.

Uluslararası İndekslere Kayıtta Başarı İçin İpuçları:

• Kaliteye Öncelik Verin: Yayınlanan makalelerin bilimsel özgünlüğü, metodolojik sağlamlığı ve alana katkısı en önemli faktörlerdir.
• Uluslararasılaşmayı Benimseyin: Editör kurulunuzda, yazar kadronuzda ve hakem havuzunuzda uluslararası çeşitliliğe önem verin. Derginizin dilinin (en azından başlık, özet ve anahtar kelimeler için) İngilizce olması uluslararası görünürlüğü artırır.
• Şeffaf ve Etik Olun: Yayın politikalarınızı, hakemlik süreçlerinizi ve etik standartlarınızı (örneğin, COPE yönergelerine uyum) web sitenizde açıkça belirtin.
• Profesyonel Bir Web Sitesi Oluşturun: Derginizin web sitesi kullanıcı dostu, bilgilendirici, güncel ve uluslararası standartlara uygun olmalıdır. Tüm makalelere kolay erişim sağlanmalıdır.
• Doğru ve Eksiksiz Meta Veri Sağlayın: Makalelerinizin başlık, yazar, kurum, özet, anahtar kelime gibi meta verilerinin doğru ve tutarlı olması, indeksleme ve keşfedilebilirlik için kritiktir.
• DOI Kullanımını Yaygınlaştırın: Her makale için DOI (Digital Object Identifier) kullanmak, makalelerin kalıcı olarak tanımlanmasını ve atıf takibini kolaylaştırır.
• Sabırlı ve Israrcı Olun: Uluslararası indekslere kabul süreci zaman alıcı ve rekabetçi olabilir. İlk başvuruda ret cevabı almak motivasyonunuzu kırmamalıdır. Geri bildirimleri dikkate alarak sürekli iyileştirme çabası içinde olun.
• İyi Bir İletişim Kurun: Gerekirse indeks yetkilileriyle profesyonel bir iletişim sürdürün, sorularınızı net bir şekilde sorun ve taleplerine zamanında yanıt verin.
• Ağ Oluşturma ve Tanıtım: Derginizi uluslararası konferanslarda, akademik platformlarda ve sosyal medyada tanıtarak bilinirliğini artırın.

Uluslararası indekslere kayıt olmak, bir derginin küresel akademik topluluk içindeki yerini sağlamlaştıran stratejik bir yatırımdır. Bu süreç, özveri, dikkatli planlama ve sürekli kalite odaklı bir yaklaşım gerektirir.